Galerie

De foto's in deze selectie van 'Werken op Locatie' zijn gemaakt door Reyn van Koolwijk, Marije van der Hoeven en Hans van Koolwijk. Ze staan een beetje door elkaar; klik erop voor een vergroting.


De Bambuso in het Macba te Barcelona 1996

In het Macba, Museu d'Art Contemporani, Barcelona, zijn de hoeken tussen muren en plafond weggelaten, waardoor de klank onbelemmerd kan voortrollen. De lange tonen van de Bambuso Sonoro werden in deze fantastische akoestiek opgeblazen tot enorme echo's.

229 kB, 616 x 600 px

 
Detail van de Bambuso speeltafel 2005

Met behulp van 'hengels' kunnen de tonen van enkele fluiten jodelen en glissanderen. Verder zijn er klepjes te zien die ervoor zorgen dat de toon wordt onderbroken. Daardoor krijgt dit muziekinstrument zijn 'menselijke' karakter; het lijkt erop dat iemand in een fluit blaast met korte tussenpozen.

432 kB, 800 x 600 px
o

 
De Bambuso in het MuziekGebouw aan 't IJ 2005

Tijdens de opening van het gebouw, op 1 april 2005, werd het atrium voor 't eerst uitgetest door Van Koolwijk. Hij gaf er die dag doorlopend en met groot plezier performances.

395 kB, 800 x 600 px
o

 
Improvisaties met Naomi Sato op Sho 2005

Met Naomi Sato is het spannend improviseren. De heldere, naaldscherpe tonen van de SHO snijden messcherp door het geweld van de Bambuso heen. Allebei exotische instrumenten en tegelijkertijd een confrontatie tussen Oost en West.

618 kB, 800 x 600 px
o

 
Bambuso met dans in De Beyerd te Breda 1993

In deze performance speelde Klaas Hoek, jarenlang de vaste gastspeler op de Bambuso, een compositie van tien minuten die gecombineerd werd met een choreografie voor twee danseressen, zonder dat de twee partijen van elkaar wisten wat zou gaan komen.

466 kB, 911 x 600 px

 
De Bambuso in het Casino te Luxembourg 2000

Voor de World Music Days in Luxembourg in het Museum voor Hedendaagse Kunst, bouwde Van Koolwijk de Bambuso uit met een set van vijf balgen en met enige fluiten, waardoor het instrument automatisch speelde.

574 kB, 911 x 600 px

 
Prototype van De Klankkaatser Museum Speelklok 2002

De oer-Klankkaatser wekt een speciale sensatie in de oren op doordat de hoge klanken uit kleine fluitjes via de schaal naar een punt daarvóór worden gekaatst. Wie in dat punt het hoofd beweegt kan de kaatsklank door het hoofd laten tollen.

188 kB, 428 x 600 px

 
Klankkaatsers in De Parel 2000

Alle vijf schalen kaatsen klank van de bron naar een gemeenschappelijk punt in het centrum van de opstelling. Doordat de schalen bewegen omdat de kussens eronder opgeblazen worden veranderen de afzonderlijke punten een beetje van plaats en lijkt het voor de luisteraar of de klanken door het hoofd reizen.

486 kB, 911 x 600 px

 
De Klankkaatser

In dit gebouwtje van negen meter hoog komt een geluidmachine te hangen waarvan de klank via de gehele wand naar de bezoeker wordt gekaatst. Daardoor lijkt het alsof die klank TUSSEN de oren ontstaat. Binnen bevindt zich een lichtinstallatie die een oneindige ruimte suggereert.

115 kB, 600 x 800 px
o

 
BassBoxen in het AudioArt Festival te Krakow 2006

Dit is een verfijnde klanksculptuur, mede gefinancierd door het Amsterdams Fonds voor de Kunst, het Fonds voor de Scheppende Toonkunst en het VSB Fonds. Een krachtige speaker zorgt voor wind naar de gevoelige fluiten. De wind wordt dus beurtelings ingezogen en uitgeblazen, wat een principiëel andere manier is om klank te genereren.

369 kB, 802 x 600 px
o

 
Deur van de OorSprong

Achter deze deur staan twee krachtige blowers die de wind voor de OorSprong verschaffen. Aan de andere kant van de fluit is ook een deur. Daar kun je ten allen tijde naar binnen om jezelf bloot te stellen aan enerverende pulsen. Niet overal in de fluit zijn die pulsen even heftig te voelen. Wanneer die deur wordt gesloten reageert de Oorsprong als een gedekte fluit. Maar je hoort het niet, het is ver beneden de gehoorgrens.

619 kB, 796 x 600 px
o

 
OorSprong in het Klankenbos 2007

Deze enorme grote fluit van Cor-Ten staal is 16 meter lang en 1m90 in doorsnee. Hij ligt in het Klankenbos in Neerpelt, ten zuiden van Eindhoven. Hij is permanent toegankelijk. Als je erin gaat voel je de hevige trillingen door het hele lichaam.

801 kB, 926 x 600 px
o

 
Trek in Ljubljana 2003

Op stalen voeten staan zeven dubbelbalgjes met daarop fluiten en tongen die enigszins met de hand zijn te manipuleren.

245 kB, 450 x 600 px

 
Trek in de Opera van Lille 2005

Bezoekers kunnen door aan de pikjes te trekken baltsgeluiden maken. Wanneer de spelers naar elkaar luisteren en op elkaar reageren wordt het muziek.

163 kB, 800 x 600 px
o

 
KnikTiks 2001

De KnikTiks zijn ontwikkeld en gebouwd samen met Mac Thiadens en Horst Grutering van Fleximac. Zij ontwierpen de Ja-Knikkers en Hans van Koolwijk de Wind-Tikkers. In het middelpunt van de cirkel horen bezoekers het getinkel van de buisklokken die via de wind in ons waailand door schijven worden aangeslagen.

512 kB, 911 x 600 px

 
De Kroon in Museum Speelklok Utrecht 2002

De warme, zacht pulserende fluitklanken in de Kroon zijn zelden elders van zo nabij te horen. Deze bescheiden klanken reageren heel subtiel op de veranderende druk door de slappe ballon te manipuleren.

194 kB, 419 x 600 px

 
Glij- en Rolbas in MuziekGebouw aan 't IJ 2005

De combinatie van Rolbas met Glijbas in het MuziekGebouw aan 't IJ geeft een zeer luie, golvende basklank die heel hevig door het hoofd kan klinken, afhankelijk van het luisterpunt.

419 kB, 800 x 600 px
o

 
Glijbas in Het Veem te Amsterdam 2001

De Glijbas zette de toon met een warm laag glissando tijdens de open dagen in Werkgebouw 't Veem, het mooie pakhuis aan het IJ in Amsterdam waarin Van Koolwijk zijn atelier heeft.

457 kB, 911 x 600 px

 
Stalagmieten in de Grotten van Postojna 2003

Voor de wereldwijd bekende en enorme grotten in Postojna, Slovenië, werden de Stalagmieten ontwikkeld. Terwijl de tenten langzaam worden opgeblazen gaan de fluiten steeds luider klinken. Vooral het leeglopen en inzakken van de tenten, met een geluid als van smeltende ijspegels, is indrukwekkend.

477 kB, 800 x 600 px
o

 
De Slurven aan de Kamperbinnenpoort te Amersfoort 2007

Ze rollen zich eerst uit en maken welluidende herrie. Bij het oprollen van de Slurven krijg je een prachtig neerwaarts glissando te horen.

455 kB, 800 x 600 px
o

 
Oerklank in Museum Speelklok te Utrecht 2002

In de overzichtstentoonstelling in het Nationaal Museum van Speelklok tot Pierement te Utrecht zijn vijftien klanksculpturen geëxposeerd die samen een totaalervaring hebben bewekstelligd. Het is helaas onmogelijk gebleken om deze tentoonstelling in beelden te vangen.

268 kB, 450 x 600 px

 
Oerklank in het Nationaal Museum van Speelklok tot Pierement 2002

De donkerrode Wiegbas gaf af en toe een brul terwijl hij in de Buurkerk te Utrecht aan lange kabels rustig heen en weer wiegde. Hij werd beschermd door het Hek dat tot klinken kwam via computergestuurde elektromagneten. Op de achtergrond de Glijbas met het grote wiel.

440 kB, 828 x 600 px

 
Bassen & Tongen Oerklank 2002

De vette klank van de Tongen komt uit een totaal andere wereld dan die van de fluiten. De bewegende grote balg zorgt voor klankvariatie met een soort draaiorgelboek vol kleine en grote gaten. De Bassen zijn, met hun rijke scala aan boventonen, het fundament van de grotere klanksculptuur tentoonstellingen. Zij worden van wind voorzien door kleine regelbare 12Volt-motoren.

526 kB, 906 x 600 px

 
Glissando in Museum Speelklok 2002

De twaalf fluiten in de Glissando machine klinken zeer luid en schril door de hoge winddruk. Tussen de fluiten onderling ontstaan krakende verschiltonen die reiken tot IN de oren, wat enorm bedreigend lijkt.

347 kB, 800 x 600 px

 
Detail van de Glissando Machine

Zodra de balg beweegt schuiven de stoppen beurtelings in en uit de fluiten, zodat de toonhoogten variëren. Maar dat gaat niet gelijkop. Want als een stop in een fluit vlakbij de kop beweegt verandert de toonhoogte sneller dan wanneer de stop beweegt aan het uiteinde van een fluit. Daardoor worden er allerlei labiele zwevingen in de ruimte opgewekt die samen weer interfereren in hoorbare frequenties.

393 kB, 800 x 600 px

 
Nieuwe Glissando in de Laurenskerk te Rotterdam 2006

Deze machine is bedoeld om een vette schreeuw te geven op het juiste moment. Hij kan meedoen in een opstelling die aangestuurd wordt door een computer, maar hij kan ook met de hand op afstand worden bespeeld.

454 kB, 800 x 600 px
o

 
Eckoo op de Universiteit Twente Enschede 2004

Uit de OERKLANK tentoonstelling is de ECKOO voortgekomen. Dit nieuwe instrument is ontwikkeld in nauwe samenwerking met Hans van Eck. Het is érg breed op te stellen, wat een zeer ruimtelijke ervaring geeft. De Eckoo is te bespelen via een speeltafel met schuiven en toetsen, maar hij kan ook automatisch klinken met behulp van een computer

449 kB, 800 x 600 px

 
Detail van de Eckoo

De Eckoo kan zeer flexibel worden aangestuurd. Hij kan niet alleen heel snel spelen, maar ook zeer genuanceerd klinken, doordat de winddruk variabel is en alle onderdelen onafhankelijk van elkaar kunnen worden aangestuurd. Dit alles maakt de Eckoo zeer geschikt voor tentoonstellingen.

440 kB, 800 x 600 px

 
Eckoo in de Veemvloer 2004

De akoestiek van een ruimte speelt een belangrijke rol. Heeft een ruimte veel galm dan klinkt de Eckoo heel machtig. Is het een droge ruimte dan wordt de plaats waar de klank wordt gemaakt juist heel duidelijk.

473 kB, 800 x 600 px

 
Eckoo Proefopstelling 2004

De Panfluiten laten hun karakteristieke hese tonen klinken door via de speeltafel of de computer elektromagneten aan te sturen die kleppen openen, waardoor wind kan gaan stromen. Roderik de Man filmt.

382 kB, 800 x 600 px

 
Whitechapel Bell Foundry

Dit zijn handbellen, de mooiste bellen van de wereld. Ze hebben oorspronkelijk een klepel, maar hier worden ze zonder getoond omdat ze tegen elkaar aan tinkelen. De bellen hebben een prachtig geluid en klinken heel lang door.

442 kB, 800 x 600 px
o

 
Bellen in museumgoudA 2005

Deze installatie is weer een combinatie van beeld en klank. De tweeënveertig bellen hangen aan lange dunne lijnen in kleine groepjes dicht bij elkaar en kunnen vrij swingen in de ruimte. Door minieme variaties in slingerlengten verschillen de slingertijden enigszins, waardoor de bellen lange tijd tegen elkaar blijven tinkelen. Het is een oerinstallatie, eenvoudig, begrijpelijk en toch onnavolgbaar in zijn werking. Het is balsem voor de ziel.

177 kB, 301 x 600 px
o

 
Doremi in het klooster te Plasy Tsjechië 1993

Doremi is geïnspireerd op beierende kerkklokken. Met een stelsel van schuiven, kleppen en membranen zijn de fluiten zodanig in te stellen dat ze een iets verschillend tempo hebben, waardoor ze 'elkaar inhalen'.

450 kB, 911 x 600 px
o

 
Dubo in Ljubljana 2003

In de oudste klanksculptuur (1989) is de verdeling van wind essentieel. Bij weinig wind ontstaat onderling contact tussen de kleppen waardoor ze niet regelmatig gaan, maar soms aarzelen. Dat geeft een simpele, maar afwisselende klankvariatie. Door het pedaal in te drukken wordt de delicate verdeling van de wind verstoord. Er ontstaan andere harmonieën en een regelmatig ritme.

556 kB, 800 x 600 px
o

 
OerOorSprong in de OnzeLieveVrouweToren te Amersfoort 2007

In deze machine sta je dáár waar het geluid gemaakt wordt, in de Oorsprong van geluid. Trapje op, naar binnen stappen, deurtje dicht en draaien maar... De OerOorSprong is in 1999 gemaakt voor de tentoonstelling over Kunst, Wetenschap en Techniek: Magiorama.

101 kB, 450 x 600 px
o

 
OerOorSprong in het 'Nulpunt van het Kadaster'

Tussen het standpunt van de fotograaf, ©Hans Niezen Amersfoort, en de reuzefluit van 12,5 meter lang, bevindt zich het Nulpunt van het Kadaster. Van hieruit worden alle officiële metingen in Nederland gedaan. Dus ook erfgrenzen en dergelijke. Met de OorSprong in het Nulpunt, dat was wel wat...

105 kB, 402 x 600 px
o